Nhằm mục đích giúp học viên nắm vững kỹ năng và kiến thức tác phẩm Tỏ lòng (Thuật hoài) Ngữ văn lớp 10, bài bác học người sáng tác - thành phầm Tỏ lòng (Thuật hoài) trình bày rất đầy đủ nội dung, ba cục, cầm tắt, dàn ý phân tích, sơ đồ tứ duy và bài văn đối chiếu tác phẩm.

Bạn đang xem: Bài thơ tỏ lòng thuộc thể loại nào

A. Văn bản tác phẩm Tỏ lòng (Thuật hoài)

Phiên âm:

Hoành sóc quốc gia kháp kỉ thu,

Tam quân tì hổ khí buôn bản ngưu.

Nam Nhi vị liễu công danh và sự nghiệp trái,

Tu thính thiên hạ thuyết Vũ hầu.

Dịch nghĩa:

Cầm ngang ngọn gió gìn giữ non sông đã mấy thu,

Ba quân như hổ báo, khí nạm hùng dũng nuốt trôi trâu.

Thân chàng mà không trả xong nợ công danh,

Thì luống thẹn thùng lúc nghe người đời nói chuyện Vũ hầu.

Dịch thơ:

Múa giáo giang sơn trải mấy thu,

Ba quân khí mạnh bạo nuốt trôi trâu.

Công danh nam tử còn vương nợ,

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu.

(BÙI VĂN NGUYÊN dịch)

B. Khám phá tác phẩm Tỏ lòng (Thuật hoài)

1. Tác giả

- Phạm Ngũ Lão (1255 – 1320) tín đồ làng Phù Ủng, thị xã Đường Hào (nay thuộc thị trấn Ân Thi, thức giấc Hưng Yên).

- Là bé rể (lấy đàn bà nuôi) của è cổ Hưng Đạo, được giữ đội quân hữu vệ.

- Ông có rất nhiều công khủng trong cuộc binh đao chống quân Mông – Nguyên, làm đến chức Điện súy, được phong tước quan tiền nội hầu.

- Là võ tướng tuy nhiên ông ham mê đọc sách, dìm thơ với từng được ngợi ca là người văn võ toàn tài.

- ngay lập tức từ thuở nhỏ, cậu bé nhỏ Ngũ Lão sẽ tỏ ra không giống thường, tính cách khẳng khái. Khi ở làng có fan đỗ tiến sỹ (Bùi Công Tiến) tổ chức ăn mừng, cả làng kéo đến, riêng Ngũ Lão thì không. Người chị em hỏi con nguyên nhân không đến, Ngũ Lão thưa cùng với mẹ: chí làm cho trai phải khởi tạo công danh rạng rỡ tổ quốc mà bé chưa lập được bằng người, đi mừng người ta nhục lắm.

- thời điểm ông qua đời, vua trần Minh Tông sai khiến nghỉ chầu năm ngày để tỏ lòng yêu thương nhớ.

- tác phẩm của ông hiện nay còn hai bài bác thơ là: Tỏ lòng (Thuật hoài) và Viếng Thượng tướng mạo quốc công è Hưng Đạo (Văn Thượng tướng quốc công Hưng Đạo Đại Vương).

2. Tác phẩm

a. Hoàn cảnh sáng tác: biến đổi trong bầu không khí quyết chiến quyết thắng của phòng Trần vào công cuộc phòng quân Mông – Nguyên.

b. Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đường phương pháp chữ Hán.

c. Phương thức biểu đạt: biểu cảm, miêu tả.

d. Ý nghĩa nhan đề:

- Thuật: Bày ra, bày tỏ;

- Hoài: lưu giữ nhung, lo nghĩ, buồn thương, ôm ấp…

⇒ Sự phân bua những trọng tâm sự, nghĩ suy, ước mơ to mập của một võ tướng tá trước thời cuộc.

e. Ba cục: 2 phần

- hai câu đầu: biểu tượng con tín đồ và quân team thời Trần.

- hai câu sau: Chí có tác dụng trai – nỗi lòng của tác giả.

f. Cực hiếm nội dung: bài xích thơ là bức chân dung ý thức của tác giả đồng thời cũng là vẻ đẹp nhất của con fan thời è cổ – gồm sức mạnh, lí tưởng, nhân giải pháp cao đẹp, mang hào khí Đông A.

g. Quý giá nghệ thuật:

- thủ thuật gợi, thiên về ấn tượng bao quát, hàm súc.

- bút pháp nghệ thuật hoành tráng có tính sử thi với biểu tượng thơ mập lao, kì vĩ.

C. Sơ đồ tư duy Tỏ lòng (Thuật hoài)

*

D. Đọc hiểu văn bạn dạng Tỏ lòng (Thuật hoài)

1. Nhị câu đầu

Hoành sóc non sông kháp kỉ thu,

Tam quân tì hổ khí làng mạc ngưu

(Múa giáo nước nhà trải mấy thu

Ba quân khí khỏe khoắn nuốt trôi sông)

- Hình ảnh người tráng sĩ đời Trần gắng ngang ngọn giáo trấn giữ đất nước được trình bày qua những tầng bậc hình ảnh, ngôn từ.

+ Hoành sóc: cố kỉnh ngang ngọn giáo biểu thị tư tưởng hiên ngang, vững vàng chãi, uy phong lẫm liệt, luôn sẵn sàng giáp mặt cùng với kẻ thù

+ Hoành sóc giang sơn: một hành động rõ ràng của người tráng sĩ - trấn duy trì non sông.

+ Cáp kỉ thu (trải mấy thu): bé người mở ra với một ý thức chiến đấu không còn mệt mỏi

→ Con fan kì vĩ xuất hiện với một tứ thế hiên ngang, khí thế bao trùm đất trời, sông núi, mang dáng vóc vũ trụ và sở hữu đậm nét nhân vật ca.

- Hành động lớn tưởng khí nạm hào hùng của con fan đời Trần

+ Tam tì hổ: so sánh, sự rõ ràng hóa sức mạnh đồng thời bao gồm hóa ý thức của đội quân mang hào khí Đông A với là hình ảnh tượng trưng cho sức mạnh của cả dân tộc.

+ Khí gắng nuốt trôi trâu: để con tín đồ trong quang cảnh tưng bừng khí vắt tiến công và anh dũng sẵn sàng chiến đấu, hi sinh. Con người xuất hiện thêm trong bối cảnh thời hạn và không khí rộng lớn. Không gian mở theo chiều rộng của núi sông cùng mở lên chiều cao của sao Ngưu thăm thẳm. Thời gian không bắt buộc đo bởi ngày bởi tháng nhưng mà đo bởi năm.

→ người tráng sĩ đời è cổ lồng trong hình ảnh đất nước thật đẹp, thật hoành tráng. Tín đồ tráng sĩ ấy vừa là sản phẩm của thời đại, vừa là sự thể hiện sức khỏe của dân tộc.

2. Nhị câu cuối

Nam nhi vị liễu công danh sự nghiệp trái,

Tu thính trần thế thuyết Vũ hầu

(Công danh nam giới tử còn vương nợ,

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu)

- Chí nam nhi.

- Công danh trái: Món nợ công danh.

→ công danh sự nghiệp và sự nghiệp được xem là món nợ đời phải trả của kẻ làm cho trai; nghĩa là phải khởi tạo công, lập danh, còn lại sự nghiệp và tiếng thơm mang đến đời, đến dân cho nước. Trong thực trạng xã hội phong kiến, chí có tác dụng trai trở nên lí tưởng tích cực và lành mạnh có tác dụng to lớn đối với con bạn và làng mạc hội.

Xem thêm: Để Làm Mềm Nước Cứng Vĩnh Cửu Ta Dùng Dung Dịch, Cách Làm Mềm Nước Cứng Tạm Thời Và Vĩnh Cửu

- Tu thính trần giới thuyết Vũ hầu: người sáng tác tự thấy trinh nữ trước tấm gương tài – đức to con của Khổng Minh do chưa trả được nợ công danh cho nước, mang đến đời.

→ Đó là chiếc tâm chân tình và trong trắng của người anh hùng. Đó là nỗi ngại đầy từ tốn và cao cả.