Nội dung bài học dưới đây giúp các em nạm được đông đảo nét cơ phiên bản về tác giả Hồ Xuân Hương, trung khu trạng cô đơn, bẽ bàng và nỗi khát khao hạnh phúc của nhân vật dụng trữ tình nói riêng và người thiếu phụ trong buôn bản hội xưa nói chung, những đặc sắc nghệ thuật vượt trội của tác phẩm. Từ đó, các em biết yêu thương, thông cảm cho số phận trái ngang cùng trân quý các phẩm chất tốt đẹp trong tâm địa hồn tín đồ phụ nữ.

Bạn đang xem: Soạn văn bài tự tình lớp 11


1. Khám phá chung

1.1. Tác giả

1.2. Tác phẩm

2. Đọc - phát âm văn bản

2.1. Nhị câu đề

2.2. Nhị câu thực

2.3. Nhì câu luận

2.4. Hai câu kết

3. Luyện tập

4. Kết luận


*


Hồ Xuân hương (chưa rõ năm sinh năm mất) quê ở tỉnh nghệ an nhưng sống hầu hết ở Thăng LongBà đi nhiều nơi và thân thiện với những danh sĩCuộc đời, tơ duyên của hồ Xuân Hương những éo le, ngang tráiĐược ca ngợi là "bà chúa thơ Nôm"Thành tựu văn học: tương truyền bao gồm khoảng trên dưới 40 bài thơ Nôm, còn tồn tại tập giữ Hương Kí gồm bao gồm 24 bài bác thơ tiếng hán và 26 bài xích thơ chữ NômNội dung sáng tác: thường xuyên viết về người thanh nữ với tiếng nói yêu thương sâu sắc; khẳng định đề cao vẻ đẹp với khát vọng của họ.Phong giải pháp nghệ thuật: trào phúng nhưng mà trữ tình đậm đà chất văn học dân gian tự đề tài, xúc cảm đến ngôn ngữ, hình tượng.

1.2. Tác phẩm


Xuất xứ: phía trong chùm thơ "Tự tình" bao gồm 3 bài bác của hồ Xuân Hương.Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luậtChủ đề: bài xích thơ đãi đằng nỗi lòng của người sáng tác trước duyên phận hẩm hiu

2. Đọc - gọi văn bản


2.1. Hai câu đề


"Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn

Trơ mẫu hồng nhan cùng với nước non."

- Thời gian: Đêm khuya=> thời điểm nửa đêm về sáng, là khoảng thời hạn con kẻ đối diện với thiết yếu mình với hầu hết suy tư, trăn trở.

- không gian: tĩnh mịch, vắng vẻ lặng, quạnh hiu hiu với âm thanh "văng vẳng" của giờ đồng hồ "trống canh"

- tự "dồn": Nhịp điệu vội vàng gáp, gấp rút => bước tiến của thời gian:Đó cũng chính là tâm trạng rối bời, vừa khiếp sợ vừa đau buồn của con tín đồ ý thức được sự tung trôi của thời gian, đời người

- từ "trơ":

Có nghĩa là phơi ra, bày ra + "cái hồng nhan"; "với nước non" biểu lộ sự dãi dầu sương gió=> sự tủi hổ, bẽ bàng.Trơ trọi, lẻ láng + thủ pháp đối: "cái hồng nhan"> xúc cảm cô đối chọi trống vắng.Thủ pháp đảo: trường đoản cú "trơ" tiên phong câu + tiết điệu thơ 1/3/3=> nhấn mạnh sự tủi hổ, bẽ bàng.Từ “trơ”- vào văn cảnh câu thơ – không những là bẽ bàng, tủi hổ mà còn thể hiện tại sự kiên cường, bền bỉ, thách thức. Nó đồng nghĩa với tự “trơ” trong câu thơ sau của Bà huyện Thanh Quan: “Đá vẫn trơ gan thuộc tuế nguyệt” (Thăng Long thành hoài cổ) =>bản lĩnh, đậm chất ngầu Xuân Hương.

Từ "hồng nhan" đặt ở bên cạnh từ "cái"→ sự rẻ rúng, mỉa mai.

⇒Câu thơ thể hiện nỗi đau đớn, xót xa, cay đắng ở trong phòng thơ trước tình cảnh của bao gồm mình


2.2. Hai câu thực


"Chén rượu hương chuyển say lại tỉnh

Vầng trăng trơn xế khuyết chưa tròn."

Cụm từ bỏ "say lại tỉnh": gợi lên vòng tình duyên quẩn quanh, tình duyên đã trở thành trò đùa của nhỏ tạo, càng say càng tỉnh, càng cảm thấy nỗi nhức thân phận

"Vầng trăng""bóng xế": trăng đang tàn"khuyết không tròn": không trọn vẹn

=> Tuổi xuân đã trôi qua nhưng mà tình duyên không trọn vẹn

- Nghệ thuật: phép đối

⇒ Xót xa, cay đắng cho duyên phận dang dở, lỡ làng


2.3. Nhì câu luận


"Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn."

Nghệ thuật: hòn đảo ngữ, đụng từ mạnh, đối=> xiên ngang: rêu; đâm toạc: đá⇒ Bức tranh vạn vật thiên nhiên sinh động, nhiều sức sống.Hình ảnh thơ: Rêu xiên ngang phương diện đất, đá đâm toạc chân trời => không chỉ diễn tả sự phẫn uất mà đó còn là sự phản chống trước số trời hẩm hiu, tơ duyên dang dở.

⇒ Ý thức về hạnh phúc, tình duyên


2.4. Hai câu kết


"Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình sẻ chia tí bé con!"

“Ngán” là chán ngán, ngao ngán => mệt mỏi mỏi, ngao ngán trước duyên phận éo le, bội bạc bẽo.Từ “xuân” có hai nghĩ: vừa là “mùa xuân” vừa là “tuổi xuân”. Ngày xuân của thiên nhiên thì tuần hoàn, vĩnh cửu còn tuổi xuân của đời fan thì qua đi không lúc nào trở lại.Hai từ bỏ “lại” trong nhiều từ “xuân đi xuân lại lại” mang hai nghĩa không giống nhau:

=> Sự trở lại của ngày xuân lại đồng nghĩa với sự ra đi của tuổi xuân. Tác giả cảm dìm sự tung trôi của thời gian, đời fan với bao xót xa, tiếc nuối nuối.

Thủ pháp thẩm mỹ và nghệ thuật tăng tiếnMảnh tình - chia sẻ - tí - bé con => nhấn rất mạnh vào sự nhỏ dại bé dần, tạo cho nghịch cảnh càng éo le hơn. Mảnh tình đã bé xíu lại còn“san sẻ” vì thế ít ỏi chỉ với “tí bé con” đề nghị càng xót xa tội nghiệp.

=>Câu thơ là cảnh ngộ và là trung khu trạng bi kịch của thiếu phụ sĩ: càng khát khao niềm hạnh phúc càng thất vọng, mơ ước càng lớn thực tại càng mỏng tanh manh ⇒ nỗi nghêu ngán về số phận và thực trên phũ phàng, tình duyên lận đận.

*


3. Luyện tập


Câu 1: Cảm nhấn 4 câu thơ đầu bài bác Tự tình (Bài II) - hồ nước Xuân Hương

Gợi ý làm cho bài

1. Mở bài

- trình làng tác phẩm “Tự tình II” và tứ câu thơ đầu trong bài thơ:

Ví dụ: bài thơ “Tự tình II” phía bên trong chùm thơ bao gồm ba bài xích là tác phẩm biểu thị rõ tiếng nói, cá tính độc đáo của tác giả Hồ Xuân Hương. Tứ câu thơ đầu trong bài xích thơ sẽ làm nổi bật hoàn cảnh tương tự như tâm trạng vừa ảm đạm tủi, vừa phẫn uất hy vọng vượt lên trên số trời của đàn bà sĩ.

2. Thân bài

- hai câu thơ đầu lộ diện cảm thức về thời hạn và trung khu trạng của phái nữ sĩ

Cảm thức về thời gian: Thời gian: đêm khuya. Âm hưởng trọn của giờ đồng hồ trống canh được đặt trong sự dồn dập, gấp gáp “trống canh dồn” cho thấy thêm nữ sĩ cảm nhận thâm thúy bước đi không hoàn thành và vội vàng vã của thời gian. Cảm thức về trung tâm trạng: cảm nhận rõ ràng sự bẽ bàng của phận mình. Người sáng tác đã sử dụng giải pháp đảo ngữ, tự “trơ” được gửi lên đầu câu có tác dụng nhấn mạnh. “trơ” tức là tủi hổ, là bẽ bàng, cho biết thêm “bà Chúa thơ Nôm” sẽ ý thức sâu sắc thảm kịch tình duyên của bạn dạng thân. Nhị chữ “hồng nhan” được đặt cạnh danh từ bỏ chỉ đơn vị chức năng “cái” gợi lên sự tệ bạc bẽo, xấu số của kiếp phụ nữ.

- bức tranh tâm trạng đã làm được phóng chiếu cụ thể hơn thông qua hai câu thơ tiếp theo

Cụm từ bỏ “say lại tỉnh” gợi lên sự tuần hoàn, luẩn quẩn, thuyệt vọng đầy éo le của kiếp người đầy chua chát.Hình tượng “vầng trăng” xuất hiện chính là ý niệm ẩn dụ cho cuộc sống của đàn bà sĩ: tâm lý “bóng xế”, sắp đến tàn nhưng lại vẫn “khuyết không tròn” dấn mạnh bi kịch của cảm thức về thân phận: tuổi xuân đang trôi qua nhưng mà nhân duyên mãi mãi là việc dang dở, lỡ dở ko trọn vẹn.

=> bức tranh ngoại cảnh đồng bộ với bức ảnh tâm trạng.

3. Kết bài

Khái quát lác lại nội dung ý nghĩa sâu sắc của tư câu thơ: thông qua cách sử dụng ngôn từ giàu giá trị mô tả kết hợp với những biện pháp tu tự như đảo ngữ, cùng những sáng chế trong câu hỏi xây dựng hình tượng, tư câu thơ đầu của bài xích thơ “Tự tình II” đang làm rất nổi bật cảm thức về thời gian, cho thấy tâm trạng bi lụy tủi cũng tương tự ý thức sâu sắc về thảm kịch duyên phận đầy éo le, ngang trái của phái nữ sĩ hồ Xuân Hương.

Câu 2:Phân tích bài xích thơ tự tình (Bài 2) của hồ Xuân Hương.

Gợi ý có tác dụng bài

a. Mở bài:

Dẫn dắt, giới thiệu về đơn vị thơ hồ Xuân hương thơm - bà chúa thơ Nôm.Giới thiệu về bài thơ từ Tình 2 (và những tin tức có tương quan đến bài xích thơ)

b. Thân bài:

- bao hàm về nội dung bài xích thơ.

- Phân tích bài bác thơ theo cấu trúc: Đề - thực - luận - kểt

+ nhị câu đề:Nỗi niềm bi quan tủi của hồ Xuân hương thơm được gợi lên từ giữa đêm khuya:"Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn/Trơ dòng hồng nhan với nước non".

Chú ý mang đến 2 câu chữ chính: không gian và thời hạn được bộc lộ trong hai câu thơ.Chú ý đến cách dùng từ với biện pháp thẩm mỹ và nghệ thuật được sử dụng trong hai câu thơ và kết quả của chúng ( từ: dồn; trơ; cái; hồng nhan; nước non).

⇒ Đau đớn, xót xa trước tình cảnh của bản thân.

+ nhị câu thực:Thể hiện thị rõ thực cảnh và chân thành của tác giả:"Chén rượu hương gửi say lại tỉnh/Vầng trăng láng xế khuyết chưa tròn"

Vòng lẩn quất quanh của số phận, tình duyên (chén rượu - hương đưa - say lại tỉnh).Tuổi xuân vẫn trôi qua mà tình duyên không trọn vẹn.Phép đối: Khuyết - tròn, say - tỉnh giấc gợi cảm hứng chông chênh=> hy vọng manh manh về hạnh phúc

⇒ Sự dang dở, bẽ bàng của duyên phận⇒ xót xa, cay đắng

+ hai câu luận:Nỗi niềm phẫn uất cùng khát khao mãnh liệt:"Xiên ngang mặt đất rêu từng đám/Đâm toạc chân trời đá mấy hòn".

Bức tranh thiên nhiên sinh động giàu sức sống→ sự phẫn uất, sự bội nghịch kháng⇒ cá tính mãnh mẽ của tác giả.Nghệ thuật: hòn đảo ngữ, cồn từ mạnh, đối.

⇒ tâm hồn đầy mức độ sống, cõi lòng nhiều khát khao của Xuân Hương.

+ hai câu kết:Thể hiện vai trung phong trạng chán chường, bi lụy tủi:"Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại/Mảnh tình sẻ chia tí nhỏ con."

Từ vạn vật thiên nhiên xung quanh, chú ý lại bản thân mình, cảm thấy ngán nỗi, ảm đạm cho mình...Thời gian cứ trôi qua xuân đi xuân lại lại, một sự tuần hoàn liên tiếp nghe mà ngao ngán cho duyên phận (xuân đi xuân lại lại).Thực tại: Sự sẻ chia ít ỏi→ xót xa mang đến tội nghiệp (mảnh tình san sẻ tí con con).Nghệ thuật: tăng tiến, nhận mạnh.

⇒ Một nỗi buồn bực và thất vọng...

c. Kết bài:

Khẳng định lại giá bán trị văn bản và thẩm mỹ bài thơ.Nhấn mạnh phong thái thơ hồ Xuân hương qua bài thơ.

Câu 3: cảm nhận tâm sự của nữ sĩ hồ Xuân hương thơm trong bài bác Tự tình 2.

Gợi ý làm bài

a. Mở bài:

Giới thiệu chung: hồ Xuân hương là mộtnhà thơ mập của Việt Nam. Được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm.Giới thiệu về bài bác thơ "Tự tình 2"

b. Thân bài:

- bài xích thơ bộc lộ nỗi ảm đạm và tâm sự của phòng thơ về định mệnh lẻ loi của chính bản thân mình và niềm mong ước đượchạnh phúc, được quân tử yêu thương thương.

Hai câu đề:

"Đêm khuya văng vọng trống canh dồn

Trơ dòng hồng nhan cùng với nước non"

Hoàn cảnh :giữa đêm khuya, hao thức, nghe tiếng trống liên tục sang canhThấy mình cô độc giữa cuộc đời. Phân tíchnghệ thuật thực hiện từ ngữ mạnh, nghe thật ngấm thía

Hai câu thực:

"Chén rượu hương gửi say lại tỉnh

Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn"

Nói lên suy xét của đơn vị thơ:Buồn, uống bát rượu để quên tuy nhiên càng uống càng tỉnh, thức giấc lại càng bi đát hơn. (Hình ảnh người con gái lấy chính mình ra làm cho đồ nhắm)Nhìn trăng thấy trang đang xế bóng và lại chưa tròn. Vầng trăng như thể thân phận trong phòng thơ."Khuyết chưa tròn": Chưa vô vọng vẫn còn ấp ôm niềm hi vọng.

Hai câu luận:

"Xiên ngang mặt khu đất rêu từng đám

Đâm toạc chân trời đá mấy hòn"

Mở rộng tầm nhìn: hầu như đám rêu xung quanh đất, mấy hòn đá phía chân trời. đầy đủ hình ảnh rất thực, ước lệ.Cái nhìn khoẻ khoắn. Bao gồm mộtsự phản kháng, sự vươn lên để khẳng định chỗ đứng của mình.

Hai câu kết:

"Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,

Mảnh tình chia sẻ tí nhỏ con."

Từ thiên nhiên xung quanh, nhìn lại bạn dạng thân mình, cảm xúc ngán nỗi, bi thương cho mình, nghịch lí.Thời gian cứ trôi qua xuân đi xuân lại lại, một sự tuần hoàn liên tục nghe mà chán chường cho duyên phận của mình. Tuổi xuân trôi qua ma lại khôngcó tơ duyên trọn vẹn.Sự share ít ỏi.Một nỗi buồn bực và thất vọng.

Xem thêm: Nhân Số Có Năm Chữ Số Với Số Có Một Chữ Số Có Năm Chữ Số Với Số Có Một Chữ Số

c. Kết bài:

Một bài bác thơ tiềm ẩn nỗi bi tráng và niềm thèm khát chân thành.Trong nền thơ trung đại, lần đầu tiên mới tất cả mộtngười thanh nữ dám thể hiện điều ấy.