Từ xưa, ánh trăng trung thu luôn là chủ thể bất tận của những thi nhân để thổ lộ những nỗi thú vui buồn, số đông tháng năm thăng trầm, nỗi nhớ quê hương và mong nguyện cuộc sống. Lý Bạch, Đỗ Phủ, hai thi nhân xuất bọn chúng của văn học tập Trung Hoa, đã bao hàm áng thơ bất hủ về ánh trăng.

Trăng trong thơ của Lý Bạch

Lý Bạch (701-762 SCN) là một trong nhà thơ bự vào triều đại công ty Đường. Ông được xem như là “Thi Tiên” trong lịch sử vẻ vang văn học Trung Hoa.

Bạn đang xem: Thơ đỗ phủ về trăng

Từ thời gian còn nhỏ, ông sẽ đam mê gọi sách. New 10 tuổi, ông đã thông thuộc không hề ít kinh thi, tởm thư Nho học.

Ở tuổi song mươi, ông đã đi ngao du đánh thủy, đến năm 742 được nhà vua Đường Huyền Tông(1) đưa vào cung dạy học và biến đổi thơ ca.

Một ngày kia, nhà vua cùng ái phi Dương Quý Phi(2) tản bộ trong vườn hoa. Có hứng trước vẻ đẹp của tín đồ và hoa, vua Đường Huyền Tông bèn sai tín đồ gọi Lý Bạch đến để gia công thơ.

Lý Bạch đến, say khướt tới mức đứng không vững trước phương diện hoàng đế. Tín đồ thông tri được lệnh xối nước vào phương diện ông, khiến cho Lý Bạch thức giấc ra song chút. Ông cầm bút và chẳng mấy khó khăn viết ra một bài bác thơ thật hoàn hảo thanh tao khiến cho vua Đường Huyền Tông rất ưng ý và tuyệt hảo trước khả năng của Lý Bạch. Từ đó về sau, cứ vào thời điểm hội hè mở tiệc, nhà vua lại mời call Lý Bạch đến để dìm thơ.

*
Lý Bạch đến, say khướt tới cả đứng ko vững trước mặt hoàng đế. Fan thông tri được lệnh xối nước vào mặt ông, khiến cho Lý Bạch tỉnh ra đôi chút. (Ảnh: Wikipedia)

Một lần lúc Lý Bạch say rượu và giầy của ông bị bẩn, vua Đường Huyền Tông đã sai bảo cho Cao thái giám lau giày của ông. Cao thái giám thời gian đó là bạn có ảnh hưởng rất béo trong cung đình với ông ta chỉ phục dịch cho nhà vua nên cảm xúc bị xúc phạm nặng nằn nì vì phải làm quá trình tầm thường xuyên như vấn đề lau giày cho Lý Bạch. Tuy nhiên, ông buộc phải làm theo lệnh hoàng đế.

Người thái giám đang trả thù bằng câu hỏi cố tình tạo ra bất hòa giữa Lý Bạch cùng Dương Quý Phi. Ông ta đã tâu với Quý Phi về trong số những bài thơ của Lý Bạch là có ngụ ý chê bai Dương Quý Phi. Tin vào lời thái giám, Dương Quý Phi đã bực tức với Lý Bạch. Thái giám và Quý Phi vẫn thuyết phục nhà vua để Lý Bạch trong cung điện là không thích hợp hợp. Cuối cùng Lý Bạch đã có lệnh rời khỏi hoàng cung vào thời điểm năm 743 SCN.

Sau khi ra khỏi hoàng cung, Lý Bạch đi nghêu du và liên tiếp sáng tác thơ. Fan ta nói ông đã trở thành một đạo sĩ. Vào trong 1 ngày mùa thu một năm sau, ông chạm chán một thi nhân của thời đại, Đỗ Phủ. Ngưỡng mộ tài năng văn chương của nhau, nhì người hối hả trở thành các bạn tốt.

Khi làm cho thơ, Lý Bạch tỏ bày sự thán phục trước tạo ra hóa thiên nhiên, lòng yêu nước, cùng nỗi bi thảm trong trái tim mình. Hầu hết các bài thơ của ông mô tả con fan như bị lạc lõng, cô đơn và khao khát liên kết với ánh trăng. Hình hình ảnh ánh trăng vào thơ Lý Bạch mở ra dày đặc, mang đến nỗi bạn đời sau cứ mỗi một khi nhắc cho Lý thì lại nhớ cho trăng, mọi khi nhìn thấy trăng thì nhớ ra Lý. Viết về trăng xuất xắc nhất chính là Lý Bạch vậy. 

Dưới đó là hai bài xích thơ danh tiếng mà ông vẫn viết về trăng:

*
đa số các bài xích thơ của ông miêu tả con người như bị lạc lõng, đơn độc và khao khát kết nối với ánh trăng. (Ảnh: Kiyoka Chu / The Epoch Times)

Bài 1: Nguyệt hạ độc chước

Hoa gian nhất hồ tửu,

Độc chước vô tương thân.

Cử sứt yêu minh nguyệt,

Đối hình ảnh thành tam nhân.

Nguyệt ký bất giải ẩm,

Ảnh thứ tùy bửa thân.

Tạm chúng ta nguyệt tương ảnh,

Hành lạc tu cập xuân.

Ngã ca nguyệt bồi hồi,

Ngã vũ hình ảnh linh loạn.

Tỉnh thì đồng giao hoan,

Tuý hậu các phân tán.

Vĩnh kết vô tình du,

Tương kỳ mạc Vân Hán.

Dịch nghĩa:

Một mình uống rượu dưới trăng

Trong đám hoa với cùng 1 bình rượu

Uống một mình không một ai làm bạn

Nâng ly mời cùng với trăng sáng

Cùng với trơn nữa là thành cha người

Trăng đang không biết uống rượu

Bóng chỉ có thể bước đi theo mình

Tạm làm chúng ta với trăng với bóng

Hưởng niềm vui cho kịp cùng với ngày xuân

Ta hát trăng có vẻ như bồi hồi không muốn đi

Ta múa bóng dường như quay cuồng mê loạn

Lúc tỉnh cùng nhau vui đùa

Sau khi say thì phân tán mỗi một nơi

Vĩnh viễn kết chặt mối giao thiệp vô tình này

Cùng nhau ước hẹn lên trên mặt Thiên hà chạm mặt lại

Bình thơ:

Lý Bạch viết ra cảnh tượng kỳ dị độc đáo, đem bóng trăng làm bạn, uống say cơ mà ca hát. Nhà thơ mang trăng sáng, thậm chí là lấy cả bóng hình ảnh của mình nhưng làm chúng ta trò chuyện, với mọi người trong nhà uống rượu, hát ca, khiêu vũ múa. Mặc dù trăng băn khoăn uống, nhẵn chỉ theo thân, vẫn chẳng ngại mang trăng bên trên cao cùng bóng hình làm cho tri kỷ.

*
Lý Bạch viết ra cảnh tượng kỳ lạ độc đáo, mang bóng trăng làm bạn, uống say mà lại ca hát. (Ảnh: Secretchina)

Bài 2: Tĩnh Dạ Tứ

Sàng tiền minh nguyệt quang,

Nghi thị địa thượng sương.

Cử đầu vọng minh nguyệt,

Đê chi tiêu cố hương.

Dịch nghĩa:

Nỗi lưu giữ trong đêm vắng

Đầu tường trăng sáng soi,

Ngỡ là sương xung quanh đất.

Ngẩng đầu chú ý trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cầm cố hương.

Bình thơ:

 “Tĩnh dạ tư” là 1 bài thơ nhuốm đầy u hoài. Thuở nhỏ, Lý Bạch thường lên đỉnh núi Nga Mi sinh hoạt quê công ty ngắm trăng. Từ thời điểm năm 25 tuổi, ông lên đường nghêu du sơn thủy, rời khỏi quê nhà cho đến lúc nhắm đôi mắt xuôi tay chưa từng một lần trở lại. Bởi vì vậy, cứ những lần ngắm miếng trăng vào treo trên thai trời, Lý Bạch lại nhớ quê hương da diết. 

“Tĩnh dạ tư” chứa chan một color hoài niệm, ngập tràn ánh trăng. Trăng soi tỏ khắp cả bài xích thơ, bên trên trời, dưới đất đến đầu giường, trăng soi cả vào lòng thi nhân, chiếu lên nỗi niềm tha hương của tín đồ khách bể dâu nhớ quê mà chẳng thể trở về.

*
Cứ những lần ngắm miếng trăng trong treo trên thai trời, Lý Bạch lại nhớ quê nhà da diết. (Ảnh: Wikipedia)

Những bài bác thơ về trăng của Đỗ Phủ

Cùng cùng với Lý Bạch, Đỗ tủ (712-770 SCN) là một trong những nhà thơ trung hoa kiệt xuất của triều đại công ty Đường. Ông được rất nhiều nhà phê bình văn học vinh danh là nhà thơ trung hoa vĩ đại nhất phần nhiều thời đại.

Xem thêm: Thế Nào Là Tình Hữu Nghị Giữa Các Dân Tộc Trên Thế Giới, Tình Hữu Nghị Giữa Các Dân Tộc Trên Thế Giới

Sinh ra vào một mái ấm gia đình học thuật, Đỗ che đã thể hiện kĩ năng thơ phú của bản thân mình từ khi còn rất trẻ. Thuộc với câu hỏi nằm lòng nhiều bài xích thơ danh tiếng của thời đại, năm 7 tuổi ông đã biết biến đổi thơ. Ông cũng thọ nhấn một nền giáo dục đào tạo Nho giáo truyền thống.

Sau khi thảm bại trong kỳ thi triều đình năm 735 SCN. Đỗ Phủ bước đầu đi ngao du khắp giang sơn và biến đổi một bên thơ nổi tiếng. Vào cuộc hành trình dài của mình, ông gặp gỡ gần như nhà thơ của thời kỳ này, trong các số đó có Lý Bạch vào thời điểm năm 744 SCN. Sau một thời gian ngắn lưu ý đến Đạo giáo qua những chuyến du ngoạn với Lý Bạch, Đỗ bao phủ trở về hà thành Trường An, với một đợt nữa tập trung vào Khổng giáo. Trong vô số năm, cho dù ông không phụ trách vị trí thỏa thuận nào tuy nhiên Đỗ lấp được các vị quan to trong triều khôn xiết coi trọng. Mặc dù thế ông đã thất bại trong lần thứ hai tham gia kỳ thi của triều đình. Đỗ tủ lập gia đình vào năm 752 và gồm năm người con, ba nam nhi và hai con gái. Ông mắc bệnh dịch phổi năm 754 và yêu cầu chống chọi với bệnh tật trong trong cả phần đời còn sót lại của mình. Từ năm 755 mang đến năm 763, xảy ra sự biến An Lộc đánh khiến tổ quốc Trung Quốc lâm vào hoàn cảnh cảnh lếu loạn. Đỗ tủ và gia đình ông sinh sống trong cảnh nghèo đói, phải dựa vào sự hỗ trợ từ các bạn bè.

*
Chân dung bên thơ Đỗ Phủ. (Ảnh: Wikipedia) từ năm 765-766, ông và mái ấm gia đình thường đề nghị di chuyển, tuy thế họ không ra đi được bởi bệnh tật của Đỗ Phủ. Cuối cùng, Họ dừng lại ở Quỳ Châu (hiện ni là Bạch Đế, Trùng Khánh) trong nhị năm cho tới tận cuối mùa đông năm 766. Bác Mậu Lâm, một tổng trấn của địa phương nơi Đỗ lấp cư ngụ, đã trợ giúp ông về tài chính và trao đến Đỗ tủ một chức quan tiền thư ký không bao gồm thức. Trong thời hạn này, Đỗ che đã viết khoảng 400 bài xích thơ, đấy là thời kỳ chế tạo đỉnh cao cuối cùng của ông. Hai năm sau, chưng Mậu Lâm chết thật và Đỗ bao phủ và gia đình của ông lại phải dịch rời một lần nữa. Năm 770, Đỗ bao phủ qua đời ở tuổi 59 ở vùng đông phái nam Trung Quốc, trên một mẫu thuyền rách rưới nát. Đỗ che được nghe biết như một bạn hiếu thảo, tình cảm, rộng lượng, tín nghĩa, trung thành với chủ và yêu nước. Không giống với ánh trăng trong thơ Lý Bạch thường đậm chất lãng mạn, trăng vào thơ Đỗ Phủ đậm màu hiện thực cuộc sống. Từ bỏ hai bài xích thơ về trăng dưới đây, chúng ta có thể cảm cảm nhận niềm khao khát an yên và tình cảm của ông giành riêng cho gia đình.
*
không giống với ánh trăng vào thơ Lý Bạch thường đậm chất lãng mạn, trăng trong thơ Đỗ Phủ đậm màu hiện thực cuộc sống. (Ảnh: Epoch Times) Bài 1: Nguyệt dạ Kim dạ Phu Châu nguyệt, Khuê trung chỉ độc khan. Dao liên đái nhi nữ, Vị giải ức trường An. Hương vụ vân hoàn thấp, Thanh huy ngọc tý hàn. Hà thì ỷ lỗi hoảng, song chiếu lệ ngân can? Dịch nghĩa: Đêm trăng Vầng trăng sinh hoạt Phu Châu tối nay Trong phòng khuê chỉ một tín đồ đứng chú ý Ở xa yêu mến cho con gái bé bỏng bỏng chưa chắc chắn nỗi nhớ Trường An Sương thơm làm ướt làn tóc mai Ánh trăng trong trắng làm lạnh giá cánh tay ngọc bao giờ được tựa mặt màn mỏng manh Để trăng chiếu cả đôi ta mang đến ngấn lệ ráo khô? Bình thơ: Đỗ bao phủ làm bài xích này trong ngày thu năm 756, tại Trường An hiện nay đang bị quân An Lộc Sơn chiếm phần giữ, bà xã con cơ hội đó đang ngụ tại Phu Châu bài thơ nói đến trăng vào chỉ câu đầu, mà ánh trăng bàng tệ bạc cả nguyên bàị. Bài thơ thẫm đẫm cảm tình của Đỗ bao phủ dành cho người vợ và con gái đang sinh hoạt xa và ước muốn một ngày cả mái ấm gia đình được đoàn tụ.
*
Đỗ lấp làm bài bác này trong ngày thu năm 756, tại Trường An hiện giờ đang bị quân An Lộc Sơn chiếm giữ, vợ con cơ hội đó đang trú quán tại Phu Châu. (Ảnh: Wikipedia) Bài 2: Nguyệt dạ ức xá đệ Thú cổ đoạn nhân hành, Thu biên tuyệt nhất nhạn thanh. Lộ tòng kim dạ bạch, Nguyệt thị nỗ lực hương minh. Hữu đệ giai phân tán, Vô gia vấn tử sinh. Ký thư ngôi trường bất đạt, Huống nãi vị hưu binh. Dịch nghĩa: Đêm trăng nhớ tín đồ em tiếng trống địa điểm đồn thú vang lên, không hề ai dám qua lại, Một giờ nhạn kêu ở chốn biên thuỳ mùa thu. Từ tối nay trở đi, sương móc rơi white xoá, Trăng vẫn sáng sủa tại quê nhà. Có các em trai, nhưng đầy đủ ly tán, không thể nhà để cơ mà hỏi thăm bọn chúng còn sinh sống hay sẽ chết. Gởi thư về, tuy vậy thư thường không cho tới nơi, Huống bỏ ra chiến tranh vẫn còn chưa thôi. Bình thơ: Đỗ phủ viết bài thơ này năm 759, thời gian đó loạn An Sử đang phi vào giai đoạn khốc liệt, cuộc sống thường ngày của nhân dân trung hoa vô cùng lầm than, cảnh người ly tán xảy ra khắp nơi. Bài thơ thể hiện đậm chất hiện thực khốc liệt lúc bấy giờ: biểu thị sự căng thẳng, nỗi sợ hãi hãi bao phủ trong cuộc chiến tranh hỗn loạn, sự ly tán, mất liên lạc một trong những người thân trong gia đình. Nam Minh Ghi chú: (1). Nhà vua Đường Huyền Tông (685-762 sau Công nguyên), tức Đường Minh Hoàng là vị vua đồ vật bảy của triều đại bên Đường. Thương hiệu của ông là Lý Long Cơ với ông là vị Hoàng Đế tại vị lâu nhất trong lịch sử vẻ vang nhà Đường trong vòng 43 năm (712-756) . Với mặt đường lối thống trị sắc bén, ông biết tới đã đem đến đỉnh cao cho nền văn hóa và sức mạnh của china cổ xưa. (2). Dương Quý Phi còn được gọi là Dương Ngọc trả (719–756 sau Công nguyên). Trong suốt trong thời điểm cuối đời của Đường Minh Hoàng, Dương Quý Phi trở thành bạn được Hoàng Đế sủng ái nhất. Bà còn được nghe biết như một trong những Tứ Đại người đẹp của trung quốc cổ đại (Từ “Quý phi” được dùng làm chỉ người có vị trí tối đa trong những cung phi của Vua chỉ sau Hoàng hậu).