Xuất hiện lần đầu vào tầm hơn 2000 năm trước một trong những lời giảng của triết gia đồ sộ Socrates, tư duy làm phản biện vẫn được những nhà tuyển chọn dụng xếp vào đội các tài năng cần thiết số 1 cho mang đến năm 2025 (theo “Báo cáo Tương lai việc làm” của World Economic diễn đàn 2020). Vậy tư duy phản biện là gì và vì sao nó lại đặc biệt đến vậy? Hãy cùng Anh Chú phía Nghiệp mày mò trong nội dung bài viết này.

Bạn đang xem: Tư duy phản biện là gì


1. Tư duy bội nghịch biện – khóa xe đưa bạn thoát khỏi những lối mòn trong suy nghĩ

Tư duy bội phản biện hay tư duy so sánh là một quy trình tư duy biện bệnh độc lập bao gồm việc so sánh và reviews một vụ việc được đề ra theo những góc độ mới nhằm làm sáng tỏ thêm vấn đề ấy. Nói giải pháp khác, tư duy phản biện luôn luôn gắn với việc không xong xuôi đặt ra các câu hỏi đối với lượng thông tin mà não cỗ tiếp nhận. Nó yên cầu ở mọi cá nhân vốn gọi biết tốt nhất định liên quan đến vấn đề đang được đề cập, khả năng độc lập trong quan tâm đến cũng như sự sắc bén về tư duy để rất có thể đưa ra đa số lập luận rõ ràng, logic, tập trung vào câu chữ cốt lõi, không hề thiếu bằng chứng, cẩn thận và công tâm.


*

Do không nắm rõ khái niệm của tư duy bội phản biện mà một vài người thường xuyên nhầm lẫn nó với nhà nghĩa hoài nghi, chỉ trích cá nhân, cố tình bắt bẻ và bươi móc bên trên cơ sở kiến thức còn hạn chế, suy diễn không tồn tại căn cứ hoặc đối chọi thuần đến rằng tứ duy làm phản biện chẳng hề quan trọng. Điều này vô tình ảnh hưởng đến cơ hội nâng cấp khả năng tứ duy của chính họ, và dần dần những lối mòn trong xem xét sẽ ăn vào tiềm thức của họ theo thời gian. 

Các lối mòn về tư duy này nguy hiểm hơn chúng ta tưởng. Thực tế cho biết thêm rằng không hề ít vấn đề mà những doanh nghiệp hoặc tổ chức chạm chán phải như chậm biến đổi công nghệ hoặc trục sái về cơ cấu tổ chức tổ chức đều xuất phát từ các việc các đơn vị quản trị mất đi tư duy làm phản biện trong tầm nhìn chiến lược của mình. Đây là lí vì mà tư duy phản biện đang rất được ngành giáo dục cố gắng đưa vào chương trình huấn luyện và giảng dạy và là 1 trong trong những cách thức tư duy siêu được khuyến khích dù cho chính mình đang công tác trong nghành nghề dịch vụ nào.



Cần nên nhận thức rõ rằng tư duy phản nghịch biện chưa phải một tác dụng bẩm sinh của não cỗ mà phải được hình thành qua quy trình nhận thức và dữ thế chủ động luyện tập. Các nhà khoa học thường phân chia mức thông thạo trong tư duy phản nghịch biện thành 6 cấp độ sau:

2.1. Lever I: The Unreflective Thinker

Có thể hiểu rằng ở tiến trình này, tứ duy bội phản biện không hề trường thọ trong vượt trình lưu ý đến của một người. Khi không nhận thức rõ về tư duy phản bội biện cùng tầm quan trọng đặc biệt của nó, chúng ta sẽ vô tình ngộ nhận toàn bộ những gì họ biết là việc thật, hình thành những thiên kiến khinh suất và do vậy mà lại sẽ không nhận ra rằng có không ít vấn đề trong cuộc sống mà mình chưa biết.


2.2. Cấp độ II: The Challenged Thinker

Những người ở cung cấp độ này còn có nhận thức thâm thúy về tầm đặc biệt của việc phải suy ngẫm và tứ duy độc lập về các thứ cũng như hiểu hơi rõ những thiếu sót này của mình. Họ có thể nỗ lực khắc phục bằng phương pháp tự gửi ra mọi giả định hay cách nhìn và ánh mắt riêng nhưng nhìn tổng thể đều ở tại mức rất hời hợt, nông cạn. 

Tuy nhiên, dìm thức được vấn đề đó là bước đầu tiên để giải quyết và xử lý vấn đề. Một sự tiến bộ vô thuộc đáng nói ở fan thuộc cấp độ này so với những người ở lever trước là bọn họ đã gật đầu những thiếu hụt sót với ngộ nhận của chính bản thân mình cũng như tất cả ý thức xung khắc phục, chỉnh sửa chúng. Dù vậy, một số trong những người ở quá trình này cũng chính vì sự hiện đại trên lại cho rằng mình hoàn hảo và thâm thúy hơn nhiều phần người khác, gây cản trở cho việc cố gắng luyện tập nhằm tiến lên cấp độ tiếp theo.


2.3. Cấp độ III: The Beginning Thinker

Người ở lever này có thể tương đối chủ động trong việc để ý đến cũng như tinh chỉnh và điều khiển cách tứ duy với hành vi của mình. Họ đọc rằng quy trình tư duy rất có thể có đa số điểm mù vày còn thiếu khả năng hoặc do bao gồm sự chi phối của cảm xúc, cái tôi với đang bước đầu tìm giải pháp khắc phục chúng. Sát bên đó, rất nhiều tiêu chuẩn của họ về tính chất logic, ví dụ và đúng chuẩn trong lập luận dần dần được nâng cao. Tín đồ ở cấp độ này cũng có phản ứng tích cực và lành mạnh hơn với phần nhiều chỉ trích và nhận xét từ người khác cùng thường sẽ dữ thế chủ động sử dụng chúng để điều chỉnh lại xem xét của mình.


*

2.4. Cấp độ IV: The Practical Thinker

Chúng ta đang đạt được cấp độ này khi đã vắt được những phương thức cơ phiên bản của tư duy phản nghịch biện. Bạn ở lever này nhận thức khá rất đầy đủ về những điểm mạnh và điểm yếu trong lối tư duy của mình cũng như đầu tư đầy đủ, ví dụ và thường xuyên để nâng cấp chúng.


2.5. Lever V: The Advanced Thinker

Đối với những người ở cấp độ V, tư duy bội nghịch biện đã gần như là trở thành thói quen của họ khi quan sát vào mọi vấn đề khác biệt trong cuộc sống. Họ rất có thể xác định rõ những thành kiến trong chính xem xét của mình cũng tương tự dễ dàng tiến hành nhiều ánh mắt khác nhau trong quá trình tư duy, do vậy mà người ta cũng có công dụng thấu hiểu quan điểm nhận của người khác. Những người này luôn nghiêm xung khắc trong bài toán tự phê bình bạn dạng thân với vẫn liên tục có đều kế hoạch chuyên nghiệp để cải thiện những thiếu hụt sót.


2.6. Lever VI: The Master Thinker

Đây là giai đoạn khi mà tư duy phản nghịch biện vẫn thành một kiểu bức xạ của óc bộ, và tín đồ đạt đến cấp độ này trả toàn có khả năng điều khiển phương pháp mà phiên bản thân đưa ra các quyết định cũng tương tự khống chế được sự can thiệp của cảm xúc hoặc chiếc tôi của chính mình trong quy trình tư duy. Tuy nhiên, những nhà tâm lý học nhận định rằng con người không giải pháp nào đạt mang lại được cấp độ hoàn mỹ này.


*

3. Một số nhắc nhở để thực hành và luyện tập tư duy bội phản biện

3.1. Đặt thắc mắc về những giả định và niềm tin phổ biến

Các giả định hoặc số đông niềm tin sai trái tồn trên rất phổ cập trong kinh doanh nói riêng với đời sống làng mạc hội nói chung. Nếu khách hàng là một chuyên viên tư vấn chiến lược, nhiệm vụ của chúng ta khi muốn tìm ra đâu là sự việc mà doanh nghiệp lớn hay tổ chức triển khai đang chạm mặt phải đó là đặt thắc mắc về những giả định hoặc ý thức hiện trên của họ.

Một đưa định hoặc niềm tin sai trái trong kinh doanh thể hiện nay qua những ví dụ như sau: 

Doanh nghiệp X chăm bán áo quần thuộc phân khúc dân dã nghĩ rằng những khách hàng của bản thân hiện tất cả số thu nhập khả dụng (disposable income) không hề nhỏ so với quá trình trước, vậy nên doanh nghiệp đã tiếp tục tăng giá các mặt hàng của mình lên những lần. Thay bởi làm thế, công ty lớn đã rất có thể kiếm thêm vài triệu đô-la mỗi năm giả dụ vẫn duy trì giá hợp túi tiền cho các món đồ của mình.Một công ty lớn Y khác tin rằng các quý khách hàng ở mọi châu Á của chính mình đều đam mê một vẻ bên ngoài trang sức đồng nhất nên họ bán những mẫu thi công giống nhau ở tất cả các shop tại châu lục này nhưng mà không tiến hành bất kể cuộc khảo sát hay khảo sát nào về yêu cầu thực sự của từng nhóm người sử dụng ở từng nước không giống nhau.
*

Trong hai trường phù hợp vừa đề cập, ví như lãnh đạo của không ít doanh nghiệp này có tư duy phản nghịch biện tốt, chúng ta đã để ý đến về lí do, các vật chứng nào cho thấy niềm tin trên của họ là đúng hoặc sẽ triển khai kiểm nghiệm các giả định của mình để đạt được những lập luận thực sự logic, và vì chưng vậy đã ít khi phạm phải những sai lạc như trên.

Bên cạnh đó, hãy lưu giữ rằng đặc biệt quan trọng hơn cả việc đặt thắc mắc chính là biết khi nào nên đặt câu hỏi và phải làm sao để cho những thắc mắc và lập luận của mình hợp logic. Thời điểm cực kỳ quan trọng trong marketing hoặc trong hoạch định chiến lược mà lúc đó rất cần những câu hỏi phản nghịch biện chính là quá trình hoàn thiện các chiến thuật cho vấn đề hiện tại. Từ bây giờ nhà quản ngại trị hoặc chuyên viên tư vấn rất có thể tự bội nghịch biện về phần lớn kế hoạch của bản thân hoặc của nhóm mình bằng một số thắc mắc như sau:

Làm giải pháp nào mà tôi biết rằng với giải pháp này doanh thu sẽ tăng lên?Các nghiên cứu và phân tích hiện tại nói gì về đầy đủ giả định từ phía tôi liên quan đến sau này của thị trường? Tôi đang đặt mình vào vị trí của công ty để thấu hiểu họ chưa?

Một biện pháp khác để đặt câu hỏi phản biện trong quy trình này là để ý đến đến những năng lực bất hay khác. Lấy ví dụ như như:

 Sẽ ráng nào nếu quý khách hàng của bọn chúng ta chuyển đổi về nhu cầu? Phải ứng phó như thế nào nếu nhà cung ứng của chúng ta ngừng hoạt động do dịch bệnh tình tiết phức tạp?

Cách sử dụng bốn duy phản nghịch biện nêu trên sẽ giúp bạn bao gồm cái nhìn sâu sắc hơn so với vấn đề cũng tương tự rèn luyện cho bạn dạng thân sự nhạy bén. Nếu như vẫn vẫn trong thời gian luyện tập, bạn hãy tìm cùng đọc về những chiến lược mới hoặc khó khăn hiện tại của một số doanh nghiệp nổi bật và thử tự đối chiếu theo một số gợi nhắc như trên nhé.


Con người luôn có xu thế trở nên gần gũi và ngơi nghỉ cạnh những người dân có cùng cách nhìn với mình. Ngày nay, với thuật toán tinh lọc để toại nguyện xu hướng tự nhiên này ở người dùng của những trang mạng xóm hội, câu hỏi rèn luyện tư duy bội nghịch biện đang thực sự chạm mặt trở xấu hổ lớn. 

Vậy cần một cách hữu ích để rèn luyện bốn duy phản nghịch biện trong chúng ta là hãy tìm đến những người dân có quan điểm khác biệt với mình. Cần lưu ý rằng quan tiền điểm biệt lập không có nghĩa là trái ngược. Sự biệt lập ở đây có thể được hình thành do vị trí công tác khác nhau, số năm kinh nghiệm tay nghề khác nhau. Bởi vì vậy nhưng mà trong môi trường thiên nhiên làm việc, hãy tìm chạm chán và đàm phán với những nhân viên làm việc những bộ phận khác nhau, hồ hết nhân viên có tương đối nhiều năm kinh nghiệm tay nghề hơn hoặc chủ yếu cấp trên của công ty để triển khai xong hơn về tứ duy với vốn hiểu biết của mình.


Cha đẻ của tư duy bội phản biện đã và đang để lại cho hậu nhân một cách thức hiệu quả nhằm mục đích phát triển và áp dụng tài năng này trong việc bàn thảo để kiếm tìm ra bản chất của vấn đề, kia là phương thức Socrates. 

Phương pháp này có thể được tư tưởng như sau: “Phương pháp Socrates bao hàm việc sử dụng một loạt các câu hỏi đặc trưng, có nguyên tắc để bóc tách, truy hỏi tìm các tư tưởng ẩn chứa trong câu trả lời. Thông qua việc hỏi đáp liên hoàn, bạn được hỏi đang dần nhận ra các lỗ hổng vào lập luận của mình, từ đó hiểu thâm thúy hơn về thực chất vấn đề cùng tự rút ra bài học kinh nghiệm cho phiên bản thân” (Hoaglund, 1993). 

Phương pháp vị Socrates tạo thành liên quan cho câu nói khét tiếng của bao gồm ông: “Tôi chỉ biết một điều rằng tôi lần chần gì cả”. Lúc học trò đến và đặt câu hỏi hoặc chỉ dẫn một giả định bất kỳ, ông luôn quả quyết rằng bản thân chẳng phát âm gì về sự việc đó. Vậy buộc phải ông chỉ đáp lại những vướng mắc ấy bởi nhiều câu hỏi hơn. Thực chất, qua quy trình này, Socrates đã thăm dò logic của những học trò. Việc liên tục trả lời những câu hỏi dồn dập của ông khiến cho họ tự nhận biết những thiên kiến, lỗi ngụy biện hay những giả định thiếu các đại lý trong lập luận của bản thân để trường đoản cú tìm cách khắc phục. Phương thức này hiện tại vẫn được áp dụng rộng thoải mái trong việc đào tạo và giảng dạy và nghiên cứu và phân tích nhiều lĩnh vực không giống nhau như triết học tập tôn giáo, y khoa, thiên văn học, toán học, pháp luật và tố tụng,…


Các bước cơ bản để xây dựng một cuộc đối thoại theo phương thức Socrates như sau:

Người A: Đưa ra câu hỏi/vấn đềNgười B: Đưa ra một câu hỏiNgười A: Đưa ra câu trả lờiNgười B: phản nghịch bác/Đặt nghi vấn cho câu trả lời vừa được đưa ra bằng cách đưa ra trường đúng theo ngoại lệ, bội nghịch chứng, kiểm tra thực tế (fact check), bình chọn ngụy biện (fallacy check)…Người A: Chỉnh sửa/Củng ráng lại luận điểmNgười B tiếp tục đặt câu hỏiNgười A: rơi vào hoàn cảnh trạng thái “aporia” (trạng thái hoảng loạn khi nhận biết mâu thuẫn trong lập luận của bản thân mình và không thể liên tiếp phản biện)

Bạn hoàn toàn có thể sử dụng quá trình gợi ý này nhằm mài giũa tư duy làm phản biện bằng cách tập luyện trao đổi với đội học tập hoặc với sự tham gia của một giáo viên, fan hướng dẫn nếu như khách hàng và những người khác trong team không chắc chắn về lượng kiến thức của mình.


3.4. Nghiên cứu để có thêm tri thức

Tri thức là sức mạnh. Đối cùng với việc thực hành tư duy làm phản biện, trí thức lại là yếu đuối tố tối thiểu cần phải có nếu bạn có nhu cầu những lập luận của bản thân mình trở nên xúc tích và ngắn gọn và có không thiếu thốn bằng hội chứng rõ ràng.


Trong thế giới số hiện nay, hầu như nguồn học liệu giao hàng cho việc nghiên cứu của bọn họ là không hề thiếu. Vấn đề còn lại là liệu chúng ta có sẵn lòng dành thời gian để nghiên cứu và cách phân tích của họ có kỹ thuật hay không. Cơ mà trước tiên, hãy chăm chú chọn lọc hồ hết tài liệu đáng tin tưởng và đa dạng về quan điểm để chế tạo căn phiên bản vững vững chắc cho quá trình này.

Xem thêm: Nghĩa Của Từ Binding Là Gì, Nghĩa Của Từ Binding, Từ Binding Là Gì


4. Lời kết

Tư duy phản biện và rất nhiều chủ đề tương quan vẫn luôn luôn là đề tài nghiên cứu và tranh cãi giữa các nhà khoa học trên nạm giới. Điều đó cho thấy một điều rõ ràng rằng việc thực hành thực tế và rèn luyện tư duy bội phản biện sẽ trở ngại hơn không hề ít so với bên trên lý thuyết. Mặc dù vậy, việc có được tư duy phản nghịch biện sẽ giúp cho bọn họ rất những trong cả sự nghiệp với cuộc sống. Anh Chú hướng Nghiệp hy vọng các các bạn sẽ tiếp tục nỗ lực cố gắng và kiên trì luyện tập, không chỉ có về tư duy phản bội biện mà lại còn tất cả những kỹ năng cần thiết khác nữa nhé.